Haber

Katil Mladi’e ynelik karar 90’larn Avrupa’sna verildi



Ratko Mladi, Mays 1992’de asi Bosnal Srp Ordusu’nun komutanlna atandnda tam olarak nerede olduumu hl hatrlyorum. Banja Luka’daki Bosnal Srp Meclisi’nin o gnk oturumundan gelen ve etrafmdaki birok adamn kaderini belirleyecek olan haberleri bir el radyosundan dinlerken radyonun etrafnda toplanm halimiz hl gzmn nndedir. Kyn yukarsndaki kk tepedeki meyve bahelerinde ve koruluklarda saklanm bir halde, aramzda bizden daha yal olanlar mteakip admlarmzn ne olmas gerektii konusunda gr beyan ederken yaanacaklara dair iimize doan o uursuz hissi de hl hatrlyorum. Fakat oradaki -hepsi de erkek olan- kiilerin ounu artk hatrlamyorum nk hayatta kalamadlar. Tarihin dipnotlar arasna bile giremeyecek bir olayn hayatta kalan tek ahidi, ihtimal ki, benim.

yl sonra Ratko Mladi ile bizzat tantm. Bu tanma, Birlemi Milletler’in (BM) Bosna-Hersek misyonu UNPROFOR’a bal Hollanda birliine (Dutchbat) ev sahiplii yapan Potoari kyndeki BM ssnn hemen dnda gerekleti. O srada bana biri Hollanda’dan, dieri Gana’dan iki BM askeri gzlemcisi elik ediyordu. Potoari’ye korunabilmek midiyle gelmi on binlerce kiiyi sakinletirmeye alarak aslnda Srplarn artk uygulama safhasna getirdii plann tatbikini kolaylatran Dutchbat’in st kademelerinin aksine, bu iki askeri gzlemci Srplarn esas niyetini aka grebiliyordu: yetikin erkekleri ve erkek ocuklarn tek tek seip ayrmak, kadnlar ve ocuklar snr d etmek, arada frsattan istifade erkekleri katletmek ve kadnlara tecavz etmek. Oradaki binlerce kiinin aksine, o bulumadan sa-salim ayrlabildim. Oradan selametle ayrlabilmemin sebebi byk lde, yerel tercmanlara verilen ve grev sresince kullanlan “Sar Kimlik”ten benim de takyor olmam ve kendilerine elik ettiim iki adamn ekip gitmeyerek beni Mladi ve kendisini evreleyen adamlaryla yalnz brakmamasdr.

Bir gn ncesini, yani kasabann Mladi’in eline getii 11 Temmuz’u ok yakndaki Srebrenica’da konulu iverenlerime yaananlar rapor ederek geirdim ve BM ssne Srp askerlerine denk gelmeyecek ekilde dnmeye g-bela muvaffak oldum. O gn yaptm ey ise — ki tm hayatmn etrafnda dnd gndr — gerekten de tarihi bir dipnot haline geldi. Hollanda Sava, Holokost ve Soykrm Aratrmalar Enstits 2002 ylnda yaymlad milyonlarca dolara mal olan “Srebrenica – ‘Gvenli’ bir blgenin dnn yeniden inas, arka plan, sonular ve analizleri” balkl raporunda tarihle yaadm o nemsiz karlamay yle anlatyor:

“Suljagi, Potoari’deki BM Askeri Gzlemcilerinin (UNMO) ehirdeki gelimeler hakknda bilgiye eriimi olmad iin Srebrenica ehrine geri dnmeyi nerdi. Gzlemcilerin geri dnmeye cesareti olmadn iddia etti. Daha sonra bir harita ve telsiz istedi ve tek bana gideceini syledi. Askeri gzlemciler onun akln karm olduunu dndler ancak gnll olduu iin mutluydular; bylece onlar yaananlardan haberdar edebilirdi. ( gzlemcinin ba olan) Hollandal Binba De Haan ona bir harita, bir telsiz ve arj edilmi piller vermeyi teklif etti ve tamamen kendi bana olacan ve onun iin hibir sorumluluk kabul etmeyeceini syledi. Emir Suljagi bylece bombardman atlatarak nehir vadisi zerinden Srebrenica ehrine dnd. O akam saat 19.00’a kadar PTT binasndan, BM Yksek Komiserliinden (UNHCR), Snr Tanmayan Doktorlar rgtnden (MSF) ve hastaneden havadis gemeye devam etti.”

Bir gn ncesini, yani kasabann Mladi’in eline getii 11 Temmuz’u ok yakndaki Srebrenica’da konulu iverenlerime yaananlar rapor ederek geirdim ve BM ssne Srp askerlerine denk gelmeyecek ekilde dnmeye g-bela muvaffak oldum. O gn yaptm ey ise — ki tm hayatmn etrafnda dnd gndr — gerekten de tarihi bir dipnot haline geldi. Hollanda Sava, Holokost ve Soykrm Aratrmalar Enstits 2002 ylnda yaymlad milyonlarca dolara mal olan “Srebrenica – ‘Gvenli’ bir blgenin dnn yeniden inas, arka plan, sonular ve analizleri” balkl raporunda tarihle yaadm o nemsiz karlamay yle anlatyor:

“Suljagi, Potoari’deki BM Askeri Gzlemcilerinin (UNMO) ehirdeki gelimeler hakknda bilgiye eriimi olmad iin Srebrenica ehrine geri dnmeyi nerdi. Gzlemcilerin geri dnmeye cesareti olmadn iddia etti. Daha sonra bir harita ve telsiz istedi ve tek bana gideceini syledi. Askeri gzlemciler onun akln karm olduunu dndler ancak gnll olduu iin mutluydular; bylece onlar yaananlardan haberdar edebilirdi. ( gzlemcinin ba olan) Hollandal Binba De Haan ona bir harita, bir telsiz ve arj edilmi piller vermeyi teklif etti ve tamamen kendi bana olacan ve onun iin hibir sorumluluk kabul etmeyeceini syledi. Emir Suljagi bylece bombardman atlatarak nehir vadisi zerinden Srebrenica ehrine dnd. O akam saat 19.00’a kadar PTT binasndan, BM Yksek Komiserliinden (UNHCR), Snr Tanmayan Doktorlar rgtnden (MSF) ve hastaneden havadis gemeye devam etti.”

Halbuki ok da bir ey yapmamtm. Yine de mrm boyunca bundan daha nemli bir ey asla yapamam.

Srebrenitsa’daki Hollandal askerlerin baklarn olan bitenlerden karmas bir yana, btn dnya o nokta itibariyle tam yldan fazla bir sredir Bosna’y grmezden gelmekteydi zaten. Nitekim, dillere destan uluslararas toplum — BM Gvenlik Konseyi (BMGK) zerinden — Eyll 1991’de 713 sayl karar kabul ederek ve bylece silah ambargosu uygulayarak Bosna-Hersek’teki toplu katliamlarn faillerine ok mhim bir avantaj salad: Ambargo Bosna-Hersek ve Hrvatistan’da uygulanacak olan Srp milliyeti projesinin lehine silah bakmndan ezici bir dengesizlik salad. Uluslararas toplum, zellikle de BMGK, Bosna-Hersek’i nce tanyarak, ardndan da BM Szlemesi’nin 51. maddesinde ngrlen meru mdafaa hakkn elinden alarak yaanan iddetin devam etmesinin zeminini oluturdu ve bylece giderek derinleen dmanlklar retti. Ratko Mladi’in Knin’den ibenik’e Hrvatistan’da, Saraybosna’dan Srebrenitsa’ya Bosna-Hersek’te ardnda brakt canavarca eylemlerin gerekleebilmesini aktif bir ekilde kolaylatrd.

ki yldan ksa bir sre sonra ayn kurum, bir itibar kurtarma jesti olarak, bizzat kendisinin -toplu katliamlar iin temel olarak gereken savunmaszl oluturan- silah stnln salad insanlar tarafndan eski Yugoslavya’da ilenen vahim uluslararas insani hukuk ihlalleri meselesini ele almak iin bir BM mahkemesi kurdu. BM yaananlara ramen ve Srebrenitsa’nn dmesinden sonra dahi bu ambargoyu kaldrmay reddetti.

Ratko Mladi’e bu konuda verilecek temyiz karar, bir dnemin boynuna aslacak bir hkm de olacaktr.

Ratko Mladi, hayatnn en nemli blmn insanlardan bir eyler alarak geirdi; o insanlardan sevdii insanlar alarak. Fakat Mladi gittiinde, hayatnn en mehur “eseri” bizimle kalacak ve gerek bir yzleme ve hesaplama gerekleene kadar gelecei zehirlemeye devam edecek. lke ve blge olarak, hepimizi nesiller boyu geri brakan ve neredeyse dzenli yaanan atmalardan uzak durmak istiyorsak adaletsizliklerin olduu gibi kalmas sz konusu olamaz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
instagram takipçi hilesi organik takipçi satın al bayan takipçi satın al takipçi satın al instagram beğeni arttırma instagram takipçi satın al ege tülek takipçi satın al takipçi satın al Takipçi kasma hilesi Ücretsiz Video İndir porno izle türk takipçi tarot fal baktır